เครือข่ายพันธมิตรมหาวิทยาลัยเพื่อการวิจัย (RUN) ชู “นวัตกรรมตรวจมะเร็งด้วยลมหายใจ” ผลงานการบูรณาการความร่วมมือในเครือข่ายวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและมหาวิทยาลัยมหิดลต่อยอดเทคโนโลยี AI-Nose ไปสู่การใช้งานจริง ผ่าน MUI ดีปเทคสตาร์ตอัป และโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ช่วยยกระดับการเข้าถึงการคัดกรองโรคในพื้นที่ขาดแคลนเครื่องมือและบุคลากร

ศ.นพ.รังสรรค์ ฤกษ์นิมิตร รองอธิการบดี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นหนึ่งในเครือข่ายพันธมิตรมหาวิทยาลัยเพื่อการวิจัย (RUN) ที่ขับเคลื่อนคลัสเตอร์วิจัยด้านดิจิทัลและหุ่นยนต์ โดยมีงานวิจัยที่น่าสนใจหลากหลายโครงการที่เกิดจากความร่วมมือของมหาวิทยาลัยในเครือข่าย RUN 

“นวัตกรรมการตรวจมะ๶�ร็งด้วยลมหายใจ” เป็นตัวอย่างการบูรณาการความร่วมมือของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยมหิดล  ในการพัฒนางานวิจัยที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI  เป็นเครื่องมือในการเพิ่มศักยภาพและความเที่ยงตรงในการวินิจฉัยโรค

ดร.ธนิกานต์ สุขอร่าม นักวิจัยจากศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ ด้านการส่องกล้องระบบทางเดินอาหาร โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย และทีมวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่าการตรวจคัดกรองมะเร็งระบบทางเดินอาหารในปัจจุบันยังมีความไวจำกัด และมะเร็งบางชนิดยังไม่มีวิธีการคัดกรองที่ถือเป็นมาตรฐาน หน่วยโรคทางเดินอาหาร โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ จึงได้ทำการศึกษาเพื่อหาวิธีใหม่ในการคัดกรองมะเร็งดังกล่าว ด้วยการตรวจหาสารอินทรีย์ระเหยง่ายจากลมหายใจมาเป็นเวลามากกว่า 5 ปี โดยเริ่มจากการตรวจคัดกรองผู้ป่วยมะเร็งตับ ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของการเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งทั่วโลก  จากผลการตรวจพบว่าสารอินทรีย์ระเหยง่ายจากลมหายใจสามารถแยกผู้ป่วยมะเร็งตับและคนปกติได้และมีประสิทธิภาพ

การตรวจคัดกรองมะเร็งด้วยลมหายใจของโรงพยาบาลจุฬาฯ ถือเป็นที่แรกและที่เดียวที่มีการเปิดให้บริการการตรวจนี้ เป็นวิธีคัดกรองมะเร็งที่มีความปลอดภัยและปลอดจากรังสี (Non-invasive) และเป็นวิธีที่ไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด

ทั้งนี้การพัฒนาวิธีการคัดกรองมะเร็งด้วยลมหายใจ ทีมวิจัยจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ทำวิจัยร่วมกับบริษัท เอ็มยูไอ โรบอติกส์ จำกัด ดีปเทคสตาร์ตอัปที่ก่อตั้ง โดยทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหิดล โดยพัฒนาเป็น “นวัตกรรมการตรวจมะ๶�ร็งด้วยลมหายใจ” ที่มีความไวในการตรวจคัดกรองมะเร็งตับถึง 85 % มะเร็งตับอ่อน 97 %  และมะเร็งท่อน้ำดี 82%

 ประสิทธิภาพของนวัตกรรมนี้ถือเป็นทางเลือกใหม่ในการตรวจคัดกรองมะเร็งที่มีมาตรฐาน ช่วยให้สามารถตรวจพบมะเร็งได้ตั้งแต่ในระยะแรกเริ่ม ทำให้การรักษาได้ผลดี และลดอัตราการเสียชีวิตได้

ดร.วันดี วัฒนกฤษฎิ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) บริษัท เอ็มยูไอ โรบอติกส์ จำกัด   หรือ MUI Robotics   เปิดเผยว่า ความท้าทายที่สำคัญของระบบสาธารณสุข โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบท คือ การเข้าถึงการตรวจคัดกรองและการรักษาที่ยังจำกัด เนื่องจากต้องใช้เครื่องมือราคาแพง บุคลากรเฉพาะทาง และโครงสร้างพื้นฐานที่ซับซ้อน

MUI Robotics จึงนำเทคโนโลยี AI-Nose มาต่อยอดเพื่อนำไปสู่การใช้งานจริง  โดยร่วมมือกับโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ พัฒนา“ Breath-based Screening Technology” ซึ่งมีการเก็บตัวอย่างลมหายใจจากผู้ป่วยจริง วิเคราะห์สารระเหย (VOCs) ที่สัมพันธ์กับโรค และพัฒนา AI Model สำหรับการคัดกรอง

“งานวิจัยนี้ มุ่งทำให้การตรวจคัดกรอง “เข้าถึงได้” มากขึ้น ลดต้นทุนการตรวจในระบบสาธารณสุข รองรับการใช้งานในพื้นที่ชนบท หรือโรงพยาบาลชุมชน  รวมถึงเปิดโอกาสให้เกิด Early Detection หรือ ตรวจคัดกรองได้ตั้งแต่ระยะแรกในระดับประชากร

ทั้งนี้ เราไม่ได้แค่พัฒนาเทคโนโลยีเพื่อวัดกลิ่น แต่กำลังสร้างระบบที่ทำให้  “‘การเข้าถึงการตรวจโรค” เป็นเรื่องพื้นฐานสำหรับทุกคน ไม่ว่าจะอยู่ในเมืองหรือชนบท”

นวัตกรรมดังกล่าวมีระบบการทำงานผ่าน 3 ขั้นตอนหลัก คือ 1.Sensor Array ตรวจจับสาร VOCs ในลมหายใจ 2. Signal Processing แปลงสัญญาณเป็นข้อมูลดิจิทัล  3.AI Model วิเคราะห์รูปแบบกลิ่น (Smell Fingerprint) เพื่อจำแนกความเสี่ยงของโรค

จุดเด่นของนวัตกรรมคือไม่ต้องเจาะเลือด ใช้งานง่ายและรวดเร็ว ต้นทุนต่ำกว่าวิธีดั้งเดิม รองรับการตรวจคัดกรองจำนวนมาก ลดภาระบุคลากรทางการแพทย์ ลดการนำเข้าเครื่องมือจากต่างประเทศ และมีศักยภาพต่อยอดสู่ระบบ AI Healthcare ระดับประเทศ

กลุ่มเป้าหมายสำหรับการใช้งาน คือ โรงพยาบาล ศูนย์ตรวจสุขภาพ  หน่วยงานสาธารณสุข  รวมถึงโครงการคัดกรองระดับประเทศ 

อนาคต  MUI Robotics ตั้งเป้าพัฒนาต่อยอดจากงานวิจัยนี้ไปสู่การเป็น AI-based Medical Screening Platform  และขยายไปสู่การคัดกรองโรคอื่น ๆ ที่มีการใช้งานในระดับประเทศ และสามารถเชื่อมต่อกับระบบ AI Healthcare และ Smart Hospital ได้

จุฬาฯ เปิดเวทีวิชาการ “From Farm to Facts : คุณภาพนมไทยพิสูจน์ได้” คลี่คลายข้อกังวลต่อคุณภาพน้ำนมและผลิตภัณฑ์นมไทย ด้วยองค์ความรู้จากนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญจากคณะสัตวแพทยศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ และคณะแพทยศาสตร์ ตอกย้ำบทบาทของจุฬาฯ “เมื่อสังคมมีปัญหา จุฬาฯ มีคำตอบ”

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยโดยคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ จัดกิจกรรมเสวนา “From Farm to Facts : คุณภาพนมไทยพิสูจน์ได้” เมื่อวันศุกร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2568 ที่ห้อง Sci Space ชั้น 1 อาคารแถบ นีละนิธิ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ เพื่อเผยแพร่ความรู้ที่ถูกต้องโดยนักวิชาการจุฬาฯ ทั้งทางด้านสัตวแพทยศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และแพทยศาสตร์ ตั้งแต่ที่มาของน้ำนมดิบและกระบวนการผลิตน้ำนม การเลี้ยงโคนม การเก็บรวบรวม การขนส่ง และการตรวจสอบคุณภาพ เพื่อความมั่นใจในความสะอาดและมาตรฐานของวัตถุดิบก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการแปรรูปน้ำนม ประเภทของนมและผลิตภัณฑ์นมที่พบทั่วไปในท้องตลาด เช่น นมสด นมพาสเจอร์ไรส์ นมยูเอชที รวมทั้งผลิตภัณฑ์นมแปรรูปอื่น ๆ เช่น นมผง นมอัดเม็ด ฯลฯ

นอกจากนี้ วิทยากรยังยังกล่าวถึงกระบวนการปรับมาตรฐานน้ำนม (Standardisation) ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการควบคุมปริมาณไขมัน โปรตีน และของแข็งให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม ตลอดจนการเสริมสารอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุเพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการของผลิตภัณฑ์นม วิทยากรยังอธิบายถึงวัตถุเจือปนอาหารในนม โดยเน้นชนิดของวัตถุเจือปนที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย และหลักการควบคุมคุณภาพเพื่อคงความปลอดภัยของผู้บริโภค

ในส่วนของข้อบังคับและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง วิทยากรได้อธิบายหลักเกณฑ์การผลิตและการจำหน่ายผลิตภัณฑ์นมให้เป็นไปตามมาตรฐาน รวมถึงแนวทางการแสดงฉลากและข้อมูลโภชนาการ เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถตัดสินใจเลือกผลิตภัณฑ์ได้ด้วยความมั่นใจในคุณภาพ นอกจากนี้ยังให้ความรู้ด้านความปลอดภัยในการบริโภคนมและผลต่อสุขภาพ การบริโภคอย่างเหมาะสมในแต่ละช่วงวัย และการเลือกผลิตภัณฑ์นมที่ได้มาตรฐานเพื่อส่งเสริมสุขภาพของประชาชน

การเสวนา “From Farm to Facts : คุณภาพนมไทยพิสูจน์ได้” ในครั้งนี้ ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาฯ ได้มอบของที่ระลึกแก่วิทยากรผู้ร่วมเสวนา ได้แก่ รศ.น.สพ.ดร.กิตติศักดิ์ อัจฉริยะขจร ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ  รศ.ดร.อินทาวุธ สรรรพวรสถิตย์ ภาควิชาเทคโนโลยีทางอาหาร คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ รศ.พญ.พรรณทิพา ฉัตรชาตรี ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ และ ผศ.ดร.ชนม์ชนก เมืองนาโพธิ์ ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ผู้ดำเ�Ȩ���Ȩ��ายการ

ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาฯ กล่าวถึงการเสวนาในครั้งนี้ว่า “บทบาทของมหาวิทยาลัยไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการศึกษาในรั้วมหาวิทยาลัยเท่านั้น แต่คือการพัฒนาคุณภาพชีวิต การเสวนาในครั้งนี้ นมเป็นผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาชีวิต และมีความหมายต่อพัฒนาการของเด็กถึงผู้ใหญ่ โครงการนี้เป็นการนำเสนอความร่วมมือของคณะทั้ง 3 คณะ ได้แก่ คณะวิทยาศาสตร์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ และคณะแพทยศาสตร์ การให้ความรู้เป็นมิติหนึ่งที่เราอยากให้ผู้บริโภคเห็นนวัตกรรมตั้งแต่ Farm (ต้นน้ำ) ถึง Consumption (ปลายน้ำ) การสร้างคุณภาพเกิดขึ้นในทุกขั้นตอนจากการบูรณาการข้ามศาสตร์ เพื่อนำเสนอข้อเท็จจริงและสร้างความเชื่อมั่นที่ตอบโจทย์”

ศ.สพ.ญ.ดร.เกวลี ฉัตรดรงค์ คณบดีคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า “มหาวิทยาลัยมีฟาร์มเลี้ยงโคนมอยู่ที่อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ในการศึกษาวิจัยของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อผลิตผลงานวิจัย และนำไปใช้ประโยชน์จริงสู่ประชาชนในพื้นที่ ฟาร์มแห่งนี้เป็นสถานที่สำหรับให้นิสิตเข้าไปฝึกงาน ได้ฝึกการเลี้ยงวัว การป้องกันโรค และฝึกให้นิสิตได้เห็นถึงความสำคัญของการผลิตผลิตภัณฑ์ให้ได้คุณภาพออกสู่ผู้บริโภคอย่างแท้จริง”

ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวเสริมว่า “การเรียนรู้ทั้งหมดมาจากประสบการณ์จริง ไม่ได้เรียนในห้องเรียนอย่างเดียว คณะวิทยาศาสตร์มีโรงงานผลิตนมที่จังหวัดสระบุรี ซึ่งเป็นการฝึกปฏิบัติจริง และพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์จริง น้ำนมที่คณะสัตวแพทยศาสตร์ทำนั้นจะนำมาที่โรงงานต้นแบบในการผลิตอาหารและเป็นผลิตภัณฑ์นม จากนั้นจึงส่งมาทดสอบคุณภาพที่ห้องแล็บของคณะวิทยาศาสตร์ การดำเนินการนี้ทำให้เห็นว่าเราสามารถพัฒนาเป็นต้นแบบ ผลิตภัณฑ์ครบทั้งวงจร โดยมีการทำงานร่วมกันตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง”

ติดตามรับชมการเสวนาย้อนหลังได้ที่ Facebook  Sci Chula – คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ