ก้าวสำคัญสู่ความยั่งยืน จุฬาฯ ผนึกกำลังสถาบันวิจัย IRD ฝรั่งเศส เผยแพร่หนังสือผลงานวิจัยระดับนานาชาติ ชี้ชะตาความหลากหลายทางชีวภาพในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ท่ามกลางวิกฤตการสูญพันธุ์ครั้งที่ 6

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยศูนย์พันธกิจเพื่อสังคม และภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ ร่วมกับสถาบันวิจัยแห่งชาติฝรั่งเศสเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (French National Research Institute for Sustainable Development: IRD) จัดงา�Ȩ��ถลงྺ่าวเปิึϸ�ัวหนังสือ “On the Edge of the Sixth Mass Extinction in Biodiversity Hotspots: Facts, Needs, Solutions and Opportunities in Thailand and Adjacent Countries” เมื่อวันจันทร์ที่ 11 พฤษภาคม 2569 ณ ห้อง 130 อาคารชีววิทยา 1คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ เพื่อเผยแพร่ผลงานหนังสือเกี่ยวกับสถานการณ์วิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน โดยมี ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาฯ กล่าวเปิดงานและแสดงวิสัยทัศน์ “บทบาทของจุฬาฯ ในการขับเคลื่อนพันธกิจด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน” ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ&�Բ�����;กล่าวต้อ�Ȩ��ับ

ภายใ�Ȩ��านมีการเสวนาพิเศษหัวข้อ “เจาะลึกวิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพ: ข้อเท็จจริงและทางออก”��โดย อ.ดร.ประสิทธิ์ เอื้อตระกูลวิทย์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ผศ.ดร.สาลินี ขจรพิสิฐศักดิ์ มหาวิทยาลัยบูรพา และ ผศ.ดร.นิพาดา เรือนแก้ว คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ในโอกาสนี้&�Բ�����;Dr. Philippe Charvis, Deputy Director of Science, IRD กล่าวเน้นย้ำความสำคัญของความร่วมมือด้านการวิจัยระหว่างประเทศไทยและฝรั่งเศส ตลอดจนปัญหาการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพในระดับโลก จากนั้น Dr. Xavier Mari, Representative of IRD for Thailand, Myanmar, India และ Dr. Julien Claude, IRD fellow at �鶹����&�Բ�����;แนะนำที่มาและเ�Ȩ��้อหาของห�Ȩ��งสือ๶�ล่มนี้

นอกจากนี้ภายใ�Ȩ��านมีนิทรรศการแสดงเนื้อหาในหนังสือและตัวอย่างความหลากหลายทางชีวภาพ พร้อมนำผู้บริหารและสื่อมวลชนเยี่ยมชมพิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยาแห่งจุฬาฯ

ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยว่า จุฬาฯ มุ่งมั่นที่จะเป็นผู้นำด้านความยั่งยืนผ่าน 3 เสาหลัก ได้แก่ การวิจัยที่เน้นผลลัพธ์ (Research Excellence with Purpose) การเป็นห้องปฏิบัติการที่มีชีวิต (Living Lab for Sustainability) และการมีส่วนร่วมกับสังคม (Social Engagement)

“การสูญพันธุ์ครั้งที่ 6 อาจฟังดูเหมือนเรื่องในภาพยนตร์ไซไฟ แต่มันคือความจริงที่กำลังเกิดขึ้น จุฬาฯ เชื่อว่าบทบาทของมหาวิทยาลัยไม่ใช่เพียงแค่เฝ้าสังเกตการณ์โลก แต่คือการปกป้องโลก หนังสือเล่มนี้ไม่ได้เป็นเพียงที่เก็บรวบรวมข้อมูล แต่เป็นเสียงเรียกให้ทุกคนลงมือทำ (Call to action) เพื่อรักษาความมั่นคงทางอาหาร สุขภาพ และเศรษฐกิจของคนไทยและคนทั่วโลก” ศ.ดร.วิเลิศ กล่าว

.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวต้อนรับและเน้นย้ำถึงความสำคัญของความร่วมมือระหว่างประเทศว่า “วิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป โดยเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญ หนังสือเล่มนี้คือดอกผลของความร่วมมืออันยาวนานระหว่างจุฬาฯ และสถาบันวิจัย IRD ฝรั่งเศส ซึ่งช่วยลดช่องว่างระหว่างงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์และการขับเคลื่อนนโยบาย เพื่อสร้างแผนที่นำทางสู่ความยั่งยืนในระดับภูมิภาค”

ผศ.ดร.นพดล กิตนะ ผู้อำนวยการศูนย์พันธกิจเพื่อสังคม จุฬาฯ กล่าวว่า จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยร่วมกับสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนแห่งประเทศฝรั่งเศส หรือ IRD เปิดตัวหนังสือ “On the Edge of the Sixth Mass Extinction in Biodiversity Hotspots: Facts, Needs, Solutions and Opportunities in Thailand and Adjacent Countries” ซึ่งเป็นผลงานความร่วมมือทางวิชาการระดับนานาชาติที่สะท้อนสถานการณ์ความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทยและประเทศใกล้เคียง ท่ามกลางความกังวลของนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกว่า โลกอาจกำลังเผชิญกับการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ครั้งที่ 6 จากการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพอย่างต่อเนื่อง

หนังสือเล่มนี้เกิดจากความร่วมมือของนักวิชาการและนักวิจัยจากหลากหลายสถาบัน ครอบคลุมมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยกว่า 20 แห่ง จาก 7 ประเทศ นำเสนอองค์ความรู้ทั้งด้านพืช สัตว์ สถานการณ์ในอดีต ปัจจุบัน และแนวโน้มในอนาคต โดยมิได้มุ่งเน้นเพียงการสะท้อนปัญหาเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับการเสนอทางออก และข้อเสนอเชิงนโยบาย เพื่อรับมือกับความท้าทายด้านความหลากหลายทางชีวภาพอย่างเป็นรูปธรรม

กลุ่มผู้อ่านหลักของหนังสือ ได้แก่ นักวิจัย นักวิชาการ หน่วยงานด้านนโยบาย และผู้สนใจประเด็นสิ่งแวดล้อม โดยหนังสือได้เผยแพร่ในรูปแบบออนไลน์มาตั้งแต่ปี 2567 ก่อนจัดพิมพ์เป็นรูปเล่มโดยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในปี 2568 การเปิดตัวครั้งนี้ยังจัดขึ้นในช่วงก่อนวั�Ȩ��ากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งตรงกับวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 เพื่อร่วมสร้างความตระหนักรู้ต่อสถานการณ์ที่น่าเป็นห่วงของระบบนิเวศและทรัพยากรธรรมชาติ

ภายในงานได้รับเกียรติจากผู้บริหารระดับสูงของ IRD ผู้แทน IRD ประจำประเทศไทย เมียนมา และอินเดีย ตลอดจนผู้แทนจากสถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย รวมถึงนักวิจัย ผู้เขียนหนังสือ และนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ที่เข้าร่วมกิจกรรมกับนิสิตจุฬาฯ สะท้อนบทบาทของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในฐานะศูนย์กลางความร่วมมือทางวิชาการระดับนานาชาติ เพื่อขับเคลื่อนองค์ความรู้ด้านความหลากหลายทางชีวภาพสู่การแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน

ความร่วมมือใ�Ȩ��ารจัึϸ�ำห�Ȩ��งสือ๶�ล่มนี้ยังสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)&�Բ�����;โดยเฉพาะ&�Բ�����;SDG 17 พันธมิตรเพื่อการพัฒนา&�Բ�����;ซึ่ง๶�ป็�Ȩ��านทำให้การึϸ�๶��Ȩ���Ȩ��านึϹ�าน&�Բ�����;SDG 14 ทรัพยากรทางทะเล&�Բ�����;และ&�Բ�����;SDG 15 ระบบนิเวศบนบก เดินหน้าไปได้จริง ตลอดจนเกื้อหนุน SDG 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ ผ่านการพัฒนาศักยภาพนักวิจัยรุ่นใหม่และการแบ่งปันองค์ความรู้ข้ามพรมแดน ซึ่งเป็นหัวใจของการขับเคลื่อนประเด็นสิ่งแวดล้อมในศตวรรษที่ 21

ผู้สนใจสามารถเข้าชมหนังสือและนิทรรศการย่อยเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพได้ ณ พิพิธภัณฑสถานธรรมชาติวิทยาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งรวบรวมตัวอย่างสิ่งมีชีวิตและงานวิจัยที่เป็นรากฐานสำคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของประเทศและภูมิภาคสืบไป

หรือึϸ�วน์โหลึϹ�ึϹ�ที่&�Բ�����;

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์พันธกิจเพื่อสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โทร. 0-2218-0087, 0-2218-3040 เว็บไซต์: &�Բ�����;&�Բ�����;อี๶�มล:&�Բ�����;cse@chula.ac.th

��������������������������     จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค และศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาฯ ร่วมกับสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) หรือ สพภ. จัด “โครงการพัฒนาหลักสูตรด้านการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพ” สำหรับผู้บริหาร เจ้าหน้าที่ และประชาชนในท้องถิ่น จังหวัดน่าน เมื่อวันที่ 14 – 16 พฤษภาคม 2568 ณ โรงแรมน้ำทองน่าน และสถานีวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีผาสิงห์ (ศูนย์การเรียนรู้และบริการวิชาการเครือข่ายแห่งจุฬาฯ จังหวัดน่าน) โดยมีนายวสันต์ จารุศังข์ ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดน่าน ๶�ป็�Ȩ��ระธา�Ȩ��ล่าว๶�ปิึϸ�าน รศ.ดร.วิเชฏฐ์ คนซื่อ หัวหน้าภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ และที่ปรึกษาศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค กล่าวรายงาน มีผู้สนใจเข้าร่วมกิจกรรมกว่า 200 คน

��������������������������

��������������������������   “โครงการพัฒนาหลักสูตรด้านการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพ” จัดขึ้นภายใต้เป้าหมายระดับโลกของกรอบงานคุนหมิง–มอนทรีออล (Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework: GBF) และสอดคล้องกับแนวทาง SDGs ของสหประชาชาติ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อหยุดยั้งการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพภายในปี ค.ศ. 2030 พร้อมทั้งสร้างความตระหนัก พัฒนาศักยภาพ และเสริมพลังผู้นำท้องถิ่นและชุมชน ให้สามารถบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่อย่างยั่งยืน การจัดอบรมครั้งนี้ได้แบ่งการอบรมตามกลุ่มเป้าหมาย 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กลุ่มเจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และกลุ่มประชาชนในท้องถิ่น

                  รูปแบบกิจกรรมเน้นการบรรยายเชิงวิชาการ Workshop ระดมความคิด และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ผ่านประเด็นสำคัญ อาทิ ความสำคัญของความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ การวางยุทธศาสตร์และนโยบายท้องถิ่นเพื่อการอนุรักษ์ กรณีศึกษาจากชุมชนที่ประสบความสำเร็จ เวทีพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเคลื่อนที่ “จังหวัดน่านมีดีอะไร?”  การสำรวจและจัดทำฐานข้อมูลทรัพยากรชีวภาพในท้องถิ่น ด้วยแอปพลิเคชัน iNatualist

              นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และถอดบทเรียนจากกรณีศึกษาต่าง ๆ  และวิเคราะห์แนวทางที่สามารถนำไปปรับใช้กับท้องถิ่นเกี่ยวกับการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพที่ประสบความสำเร็จ

��������������������������   

��������������������������   โครงการนี้นับเป็นเวทีสำคัญในการสร้าง “ผู้นำท้องถิ่นหัวใจสีเขียว” ที่จะช่วยขับเคลื่อนการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในระดับพื้นที่ สอดคล้องกับเป้าหมายของกรอบงาน GBF 2030 และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ของโลก